Bir akvaryum, evin içine yerleştirilmiş küçük bir su ekosistemidir. Köpek ya da kedi gibi hayvanlarda ihtiyaçlar doğrudan görünür; su altındaki bir canlının ihtiyaçları ise büyük ölçüde suyun kendisiyle ilgilidir. Bu yüzden balık akvaryumu kurulumu, balık satın almadan haftalar önce başlayan bir süreçtir. Aceleyle kurulan ve aynı gün balık konulan bir tank, yeni başlayanların en sık yaşadığı hayal kırıklığının kaynağıdır. Aşağıda, tankı seçmekten ilk balıkları yerleştirmeye kadar olan yolu adım adım ele alıyoruz.
Kurulumun teknik kısmı, doğru malzemeleri doğru sırayla bir araya getirmekten ibarettir. Bu aşamada verilen kararlar, sonraki aylarda ne kadar uğraşacağınızı belirler.
Yeni başlayanlara sıkça küçük tanklar önerilir, oysa küçük hacim daha zordur. Az su, sıcaklık ve kimyasal değerlerin hızla değişmesi anlamına gelir; hata payı düşer. 60 litre civarında bir akvaryum, hem yönetilebilir hem de dengeyi daha kolay koruyan bir başlangıç noktasıdır.
Konum seçerken üç şeye dikkat edin: doğrudan güneş ışığı almayan bir duvar (aşırı yosun oluşumunu önler), radyatör ve klima gibi ısı kaynaklarından uzaklık, ve dolu tankın ağırlığını taşıyabilecek sağlam bir sehpa. Suyla birlikte bir akvaryum beklediğinizden çok daha ağır olur; ince ayaklı bir masa uygun değildir. Ayrıca su değişimi için etrafında rahat hareket edebileceğiniz boşluk bırakın.
Bu noktada akvaryum hazır görünür, fakat henüz balık için uygun değildir.
Kurulumun görünmeyen ama en belirleyici kısmı burada başlar. Suyun berrak olması, güvenli olduğu anlamına gelmez.
Balıklar dışkı ve solungaç yoluyla amonyak üretir; amonyak düşük miktarda bile zehirlidir. Filtrede ve zeminde yerleşen bir bakteri grubu amonyağı nitrite, ikinci bir grup ise nitriti çok daha zararsız olan nitrata dönüştürür. Nitrat da düzenli su değişimleriyle uzaklaştırılır. Bu bakteri kolonisinin oluşmasına döngü kurma denir ve genellikle dört ila altı hafta sürer.
Balıksız döngü en güvenli yöntemdir: tanka küçük miktarda amonyak kaynağı (birkaç tutam balık yemi ya da saf amonyak) eklenir ve testler her birkaç günde bir tekrarlanır. Amonyak yükselir, sonra düşerken nitrit yükselir, nitrit de düştüğünde nitrat görülmeye başlar. Amonyak ve nitrit sıfır okuduğunda tank hazırdır.
İlk seferde tankı doldurmayın. Az sayıda, dayanıklı ve birbirine uyumlu türle başlayın; koloni yeni yükü karşılamak için zamana ihtiyaç duyar. Poşeti 15-20 dakika suyun üzerinde yüzdürerek sıcaklığı eşitleyin, ardından yarım saat boyunca azar azar akvaryum suyu ekleyin. Poşetteki suyu tanka boşaltmayın; balıkları kepçeyle alın.
Yeni bir canlıyı eve almanın getirdiği hazırlık ve gözlem alışkanlığı, tıpkı eve yeni hayvan getirmeye hazırlık konusunda anlatılan yaklaşımla aynıdır: ortam önce hazırlanır, canlı sonra gelir.
| İşlem | Sıklık |
|---|---|
| Yem verme | Günde 1-2 kez, 2 dakikada bitecek kadar |
| Sıcaklık ve balık davranışı kontrolü | Her gün |
| %20-25 su değişimi ve zemin sifonlama | Haftada bir |
| Su testleri | İlk aylarda haftada bir |
| Filtre süngerini akvaryum suyunda çalkalama | Ayda bir |
Filtre malzemesini asla musluk suyuyla yıkamayın; klor bakterileri öldürür ve döngüyü baştan başlatır. Aşırı besleme de en yaygın hatalardan biridir ve hayvan beslenirken yapılan yaygın hatalar arasında balıklar için ilk sırada gelir.
Yüzeye yakın durma, solungaçların hızlı çalışması, renk solması ya da yem reddi genellikle suyla ilgili bir sorunun ilk işaretidir. Diğer türlerde olduğu gibi burada da davranış değişikliği en erken uyarıdır; hayvanda sağl